Het wapen van de basiliek

 

Het verlenen van wapens bij Koninklijk Besluit aan kerkelijke instellingen is vrij uitzonderlijk. In 1950 werd een wapen verleend aan de kathedraal van Sint Jan in Den Bosch, en in 1955 aan de kathedraal van Sint Bavo in Haarlem. De aan deze kathedralen, tevens basilieken, verleende wapens zijn ontworpen volgens hetzelfde systeem: doorsneden; I in rood (de bisschoppelijke kleur) een bisschopsmijter, geplaatst op, schuingekruist, een conopeum en een tintinnabulum; II gedeeld: a het attribuut van de patroonheilige van de kerk; b het wapen van het bisdom of de plaats van vestiging.

    Daarna zijn ook aan enkele basilieken wapens verleend. Ook deze wapens zijn ontworpen volgens hetzelfde systeem, met dien verstande dat de kleur van de bovenhelft van het schild zwart is (de kleur van de lagere geestelijkheid) en dat de bisschopsmijter vervalt.

    De kerk van Onze Lieve Vrouw Tenhemelopneming "Sterre der Zee" te Maastricht, op Tweede Paasdag 1933 verheven tot basilica minor, verkreeg in 1990 een wapen dat als volgt heraldisch beschreven wordt:

 

"Doorsneden; I in sinopel een bisschopsmijter van zilver, omboord en gesierd van goud, bezet met edelstenen, voorzien van twee afhangende slippen van zilver met franje van goud, geplaatst op een schuingekruist conopeum van goud, waarvan het scherm gebaand van goud en keel met franjes van hetzelfde, en een tintinnabulum van goud, waarin een klokje van zilver; II gedeeld; a in azuur een vijfpuntige ster van goud; b in keel een vijfpuntige ster van zilver. Devies: Solium Gloriæ Dei ('troon van Gods glorie') in zwarte letters op een wit lint".

 

De kleur groen voor het bovenste deel van het wapen brengt de speciale status van de "Sterre der Zee" als zetel van het oude bisdom Maastricht tot uitdrukking, haar in dezen onderscheidend van een basiliek (zwart) en een kathedrale basiliek (rood). De gele ster op een blauw veld staat symbool voor Maria, de witte ster op een rood veld is het symbool van de stad Maastricht.

 

Sinds 1970 is Maastricht een titulaire bisschopszetel. Titulaire zetels zijn bisschopszetels die niet meer effectief bestaan, maar vanwege hun historie of hun ouderdom nog "fictief" gehandhaafd worden. Een bisschop zonder zetel of een hulpbisschop wordt altijd tot bisschop benoemd van een titulair bisdom. Zo is mgr. E. de Jong, hulpbisschop van Roermond, officieel bisschop van Cariana.

    In 1970 trad mgr. P. Moors af als bisschop van Roermond, en werd hij benoemd tot titulair bisschop van Maastricht. Hij overleed in 1980. Ook mgr. J. Gijsen werd na zijn aftreden als bisschop van Roermond benoemd tot titulair bisschop van Maastricht.

    Momenteel is de titulaire zetel van Maastricht vacant.

 

Bij de balie van de Schatkamer van de Onze Lieve Vrouwebasiliek zijn handgeschilderde afbeeldingen van het wapen van de basiliek te koop.