De schatkamer van de Basiliek van de Sterre der Zee te
Maastricht biedt expositieruimte aan de Stichting Santjes en Kantjes.
Deze stichting beheert een grote historische collectie devotieprentjes, bedevaartprentjes
en bidprentjes.
Prentje van Onze Lieve Vrouw "Sterre der
Zee" (2e helft 18e eeuw).
Kantprentje met appliqué-techniek.
Devotieprentjes met afbeeldingen van
heiligen (santjes) werden vroeger in grote hoeveelheden gedrukt. Sommige bidprentjes
werden kunstzinning uitgesneden of geknipt, met naald, schaar of pennemes. Zo ontstonden
randversieringen van prentjes, die leken op kant (kantjes).
Tot circa 1800 was de meest gebruikte
druktechniek de kopergravure; daarna werd steendruk (lithografie), en later in de 19e eeuw
staalgravure toegepast. Rond 1860/1870 kwamen de fotografische procédé's op.
Bidprentjes werden gebruikt in de
catechese, bij bedevaarten, bij processies (processievaantjes), bij ziektes, voor het
verkrijgen van aflaten, of bij bijzondere gelegenheden (doop, communie, eerste mis). Het
meest populair, tot de dag van vandaag, zijn de doodsprentjes, die bij begrafenissen
worden uitgedeeld. Tegenwoordig is er in Limburg nauwelijks meer een begrafenis zonder
"bidprentje".
Inlichtingen over de Stichting Santjes en Kantjes bij dhr.
J.H.A.G. Goessen, Onze Lieve Vrouweplein 20, 6211 HE Maastricht.
