-
rondgang door de
basiliek
-
- 1 Links, reliëf van de Triomferende Christus (12e eeuw). Christus vertrapt een leeuw en een draak.
- Daaronder, een reliëf (12e eeuw), met de voorstelling van een eedaflegging.
- 2 Rechts, romaans reliëf (ca. 1200), met een afbeelding van een bisschop, waarschijnlijk de H. Nicolaas, patroonheilige van de voormalige parochie van de Onze Lieve Vrouwekerk.
- 3 Rechts, beeld van St. Christoffel, door de Maastrichtse beeldsnijder Jan van Steffeswert (circa 1500).
- 4 Ingang van de westcrypte, één van de oudste bouwdelen van de kerk (11e eeuw). In deze crypte bevindt zich het Accueil-Infocentrum van de parochie van Onze Lieve Vrouw 'Sterre der Zee'.
- 5 In de westbouw drie ramen in wit albast, van de Amsterdamse kunstenaar Marien Schouten (1995). De motieven duiden Christus aan (het kruis) en Maria (de lelie).
- 6 Koperen doopvont door Aert van Tricht (ca. 1500).
- 7 Pietà (Nood Gods), beeld van Duitse makelij (± 1400).
- Boven het beeld, een raam met de afbeelding van een Pietà, door Henri Jonas (1939-1942)
- 8 Vier ramen van Daan Wildschut over de Menswording (1987). Van links naar rechts, vanaf het pseudo-transept, Boodschap van de engel Gabriël aan Maria, Bezoek van Maria aan Elisabet, Geboorte van Jezus, Aanbidding door de Herders (onder) en de Drie Wijzen (boven).
- 9 Beeld van de H. Hubertus (18 e eeuw)
- 10 Biechtstoelen , afkomstig uit de voormalige Jezuïetenkerk (18 e eeuw).
- 11 Beeld van Maria met de inktkoker (15 e eeuw). Polychromie van het atelier van Pierre Cuypers.
- 12 Op een pilaar, muurschildering van de H. Catharina (14 e eeuw).
- 13 Raam met een afbeelding van de H. Jozef, door Henri Jonas (1939-1942).
- 14 Eerste statie van de kruisweg. De kruisweg, bestaande uit 14 schilderijen, loopt via de zuidbeuk naar achter in de kerk, en via de noordbeuk van achter naar voren
- 15 Schilderij: Graflegging van Jezus, copie naar een schilderij van Rubens.
- 16 Schilderij : Terugkeer van Jezus uit Egypte. Franse school (18 e eeuw).
- 17 Voormalig hoofdaltaar , afkomstig uit de voormalige Sint-Nicolaaskerk van Maastricht (18e eeuw), de parochiekerk van het kapittel van Onze Lieve Vrouw (op de plaats van het huidige Hotel Derlon). Boven: de symbolen van de drie "theologale deugden", Geloof (engel met het kruis), Hoop (engel met een anker), Liefde (de pelikaan die zijn kleintjes met zijn eigen bloed voedt). Op de voorzijde van het altaar: het Lege Graf met de slapende soldaten.
- 18 Schilderij met een afbeelding van de Heilige Familie (17e eeuw).
- 19 Altaar , met beeld van de H. Rochus, patroonheilige van de pestlijders (18e eeuw)
- 20 Beeld van Anna-te-Drieën: Maria, met haar moeder Anna, en haar zoon Jezus, door de Maastrichtse beeldsnijder Jan van Steffeswert (ca. 1500).
- 21 Preekstoel, in 1721 geschonken door kanunnik Willem Hendrik Loyens. Op de kuip, taferelen uit het leven van Maria: de Boodschap van de engel Gabriël aan Maria (deur), de Tenhemelopneming (aan de voorzijde), de Opdracht van Maria (oostzijde), en het Stralend Oog Gods (muurzijde).
- Op de preekstoel, beelden van engelen met de symbolen van de drie "theologale deugden", Geloof (engel met het kruis), Hoop (engel met een anker), en Liefde (engel met een hart).
- 22 Orgel, daterend uit 1652, gebouwd door de Maastrichts-Luikse orgelbouwer André Séverin (Andries Severijn). Voorstellingen op de orgelluiken: (de luiken open) links, de Aanbidding door de Herders; rechts, de Aanbidding door de drie Wijzen; (de luiken dicht) links, David onthoofdt Goliat; rechts, de Intocht van David en Saul.
- De luiken van het positief zijn van Patrick Creyghton: afbeeldingen van engelen.
- 23 Ramen boven in het schip van de kerk: de Hemel met engelen, door Daan Wildschut (1987-1988).
- 24 Beeld van de Heilige Drieëenheid (1716), Vader, Zoon (als Verlosser met het kruis), en Heilige Geest (afgebeeld als een duif).
- 25 Ingang van de oostcrypte onder het priesterkoor (11e eeuw). In de crypte: ramen door Daan Wildschut (1987), met symbolen voor Maria. Van links naar rechts: Gouden Huis, Sterre der Zee, Morgenster, het Brandende Braambos, Mystieke Roos, Koningin van de Vrede.
- 26 Kooromgang (12e eeuw), met ramen van Daan Wildschut (1952). Van links naar rechts: de aartsengel Gabriël, de Maastrichtse bisschoppen Johannes Agnus en Amandus (onder: de evangelisten Marcus en Matteüs), Monulfus en Gondulfus, de Tenhemelopneming van Maria, de Maastrichtse bisschoppen Perpetuus en Ebregisus (onder: de evangelisten Lucas en Johannes), Lambertus en Hubertus, de aartsengel Michaël.
- 27 Kapiteel (circa 1150), met de geschiedenis van Kaïn en Abel. Zuidzijde: Kaïn en Abel aan het werk. Altaarzijde: Kaïn en Abel brengen hun offer; het offer van Abel wordt door God (zegenende hand) ontvangen. Noordzijde: Kaïn doodt Abel. Raamzijde: God ondervraagt Kaïn.
- 28 Kapiteel (circa 1150), met episodes uit het leven van de aartsvader Jakob. Altaarzijde: Jakob verwerft het eerstgeboorterecht. Rechts: Esau eet zijn bord linzensoep. Zuidzijde: droom van Jakob in Betel, waarin hij een ladder naar de hemel ziet. Rechts op deze zijde, de worsteling van Jakob met de engel. Raamzijde: een kudde schapen wordt voortgedreven. Noordzijde: Jakob en Esau verzoenen zich.
- 29 Kapiteel (circa 1150), met episodes uit het leven van de aartsvader Abraham. Altaarzijde: Bezoek van de drie engelen aan Abraham. Noordzijde: Jakob en Esau verzoenen zich. Zuidzijde: maaltijd door Abraham aangeboden aan de drie engelen. Raamzijde: Abraham offert zijn zoon Isaak. Noordzijde: het ram op het offeraltaar.
- 30 Kapiteel (circa 1150), met de geschiedenis van Bileam: aan de altaarzijde, de tocht van Bileam naar Moab, waarbij zijn ezel door een engel wordt tegengehouden.
- 31 "Heimo-kapiteel": Heimo, een rijk gekleed persoon (de architect of de beeldhouwer) biedt Maria een gebeeldhouwd kapiteel aan.
- 32 Bovenverdieping van de kooromgang, ramen van Daan Wildschut (1988-1989), met taferelen van het Paradijs: in het midden het Zegevierend Lam op de berg, waaruit de vier Paradijsstromen ontspringen die in de ramen naar weerszijden doorstromen. Daarin zwemmen vissen. Voor de foto's, klik hier.
- 33 Absis: een Majestas Domini, God in heerlijkheid met de Vier Levende Wezens (circa 1900).
- 34 Altaar, met een beeld van de H. Jozef (18e eeuw).
- 35 Beeld van Maria als de "Apocalyptische Vrouw" (18e eeuw).
- 36 Raam van Daan Wildschut, met afbeelding van het Pinksterwonder.
- 37 Beeld van de H. Barbara (ca. 1500).
- 38 Vitrine met uitbeelding van legendes van de Sterre der Zee.
- 39 Gotisch beeld van een engel met kruis en kelk.
- 40 Schilderij: Christus aan het Kruis, met Maria, Johannes en Maria Magdalena. Vlaamse school (ca. 1650).
- 41 Kruisgang , laat-gotisch (1558-1559).
- 42 In het pseudo-transept, twee ramen van Daan Wildschut (1987). Links, de doop van Jezus in de Jordaan. Rechts, de dood van Christus aan het kruis. Het kruis van Jezus is hier weergegeven als een wijnstok, toespeling op Zijn toespraak bij het Laatste Avondmaal, waar Hij Zichzelf vergelijkt met de wijnstok.
- Boven in het pseudo-transept, vierpasraam van Henri Jonas (1939-1942), met een afbeelding van de Heilige Drieëenheid.
- 43 Merode-kapel (15e eeuw), waar sinds 1903 het beeld van Onze Lieve Vrouw Sterre der Zee (ca. 1410) staat opgesteld.
- In de kapel: twee ramen van Frans Slijpen (1960). Links, de "Apocalyptische Vrouw" met de Draak; rechts, de boreling wordt weggenomen, en engelen strijden tegen de Draak.
- Altaar-retabel, vervaardigd door het Atelier Langenberg uit Goch (1904): van links naar rechts: Boodschap van de engel Gabriël aan Maria, Aanbidding door de Herders, Aanbidding door de drie Wijzen, Kroning van Maria.
- De mozaïekvloer is van Pierre Cuypers. De inscripties zijn als volgt:
Staande in de richting van het altaar :
Vóór het altaar :
Ego quasi vitis fructificavi suavitatem odoris et flores mei fructus honoris et honestatis.
Ecclesiasticum (= Wijsheid van Jezus Sirach) 24,23 : ego quasi vitis fructificavi suavitatem odoris, et flores mei fructus honoris et honestatis (‘als een wijnstok kreeg ik mooie loten, en mijn bloesems werden luisterrijke, volle vruchten’).
Links : Rosa mystica.
niet Bijbels (‘mystieke roos’, aanroeping uit de litanie van Maria)
Rechts : Sicut lilium inter spinas.
Canticum canticorum (Hooglied) 2,2 : Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias (‘als een lelie onder de doornen, zo is mijn vriendin onder de meisjes’)
Rechts in de lengterichting :
Lignum vitæ in medio paradisi.
Genesis 2,9c : lignum etiam vitæ in medio paradisi (‘de boom van het leven midden in de tuin’)
Links in de lengterichting :
Lignum scientie boni et mali.
Genesis 2,9d : lignumque scientiæ boni et mali (‘de boom van de kennis van goed en kwaad’)
In het midden, tekenen van de sterrenbeelden, met de vier stromen van het Paradijs : Tigris, Euphrates, Geon, Pison
Genesis 2,11-14
Rechts achter :
Sicut c[innamomum et balsamum] (tekst gedeeltelijk verborgen door een kast)
Ecclesiasticum (= Wijsheid van Jezus Sirach) 24,20a(15) : sicut cinnamomum et balsamum (‘als kaneel en balsem...’).
Links achter :
Aromatizans odorem dedi.
Ecclesiasticum (= Wijsheid van Jezus Sirach) 24,20b(15) : aromatizans odorem dedi (‘...heb ik heerlijke geur verspreid’).
Achter midden :
Super aspidem et basiliscum ambulabis et conculcabis leonem et draconem.
Psalm 91(90),13 : super aspidem en basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem (‘treden zult gij op leeuw en op adder, leeuwenwelp vertrapt gij en slang’).
-