-
- zaterdag 14 december 2002
-
- 'O reinste der schepselen'
-
- Siebrand Vos
-
- MAASTRICHT - De kleine crypte van de O.L.V. basiliek, misschien wel de oudste sacrale
ruimte van Nederland, is sinds kort volgens Frans model ingericht als 'accueil': een
ontvangstruimte annex kerkwinkeltje, waar de binnenlopende bezoeker terecht kan voor
informatie. Pronkstuk is dezer dagen de eigen cd Maria bezongen vanuit Slevrouwe. De
Maria-devotieliederen galmen nonstop vanuit de speakers van een gettoblaster door de
gewelven.
- Bij de Onze Lieve Vrouwekerk wordt steeds weer gevraagd of er opnames
zijn van het lied van de Sterre der zee. ,,Dat is pure devotie, dat leeft nog heel sterk,
dat willen mensen op een begrafenis horen'', zegt pastoor en Gregoriaans-expert Alphons
Kurris, samensteller van de 'Maria bezongen vanuit Slevrouwe'. De cd 'rust' op een aantal
pijlers, legt Kurris uit. Je zou het kunnen opvatten als een muzikale reis terug in de
tijd, van het twintigste eeuwse lied van de Sterre der zee terug naar de oertijd van het
Gregoriaans. Pastoor Kurris weet waarover hij praat. Hij promoveerde op het Gregoriaans,
doceerde 32 jaar aan het conservatorium en stond aan de basis van diverse
muziekgezelschappen.
- ,,De cd is bedoeld om de cultuur die in deze kerk nog levend is vast
te leggen. Dat moet je breed zien. Men komt hier voor de cultuur, de stilte, de devotie en
natuurlijk zijn we ook nog een gewone parochiekerk'', zegt Kurris. Zo vreemd is het dan
ook niet dat wordt geopend met de populaire Maria-liederen uit de twintigste eeuw,
liederen die de pastoor nog in zijn jeugd heeft gezongen. ,,Tekstueel niet hoogstaand,
maar met een grote impact. Liederen die nog leven onder het volk.'' Een en ander gaat nog
het meest op voor het lied van de Sterre der zee, 'O reinste der schepselen', die maakt
dat de cd in de eerste week al grif over de toonbank ging in het winkeltje van de kerk.
Kurris begrijpt dat wel. ,,Dat is pure devotie, dat leeft nog heel sterk, dat willen
mensen op een begrafenis horen.''
- In het tweede blok volgen solo-liederen van componisten als César
Franck, Cherubini en Schubert: toegankelijke Ave Maria's (weest gegroet) die tot de
'kunstmuziek' worden gerekend. In het middenstuk staat het orgelstuk Ave Maris Stella van
Nicolas de Gringny. De cd besluit met een viertal latijnse antifonen uit de twaalfde en
dertiende eeuw, die steeds worden gevolgd door een meerstemmige versie van enkele eeuwen
later. Kurris: ''Die stukken worden nog steeds door de Benedictijnen gezongen. Voor het
slapen gaan zetten ze het licht nog even op Maria.''
- Als Kurris verhaalt over de ontwikkeling van de Maria-liederen door
de eeuwen heen, komt al snel de docerende wetenschapper in hem boven. Wat tussen het jaar
900 en 1050 begon als pure eenvoud, kreeg in de loop der eeuwen steeds meer emotie en werd
al ras meerstemmig gezongen en uiteindelijk door grote componisten in hun liedkunst
verwerkt. Een ontwikkeling die zich ook in de schilderkunst voordeed: de statige Maria
werd meer en meer afgebeeld als een vrouw van vlees en bloed met een kind tegen de borst.
- 'Maria bezongen vanuit Slevrouwe' werd in eigen huis opgenomen met
het Basilicakoor, de Schola Nova en solisten als Claudia Couwenbergh. De cd kent een warme
live-sfeer, waarmee hij zich onderscheidt van een veel oudere KRO-cd met het lied van de
Sterre der zee, menen ze bij de kerk. Diaken Régis de la Haye formuleert het minder
diplomatiek dan de pastoor: ,,Die KRO-cd was heel clean en dan ook nog gezongen met die
harde Hollandse 'g'. Niet om aan te horen.''
-
- De cd Maria bezongen vanuit Slevrouwe is verkrijgbaar bij het infopunt van de Onze Lieve
Vrouwekerk.