RESTAURATIE BARBARABEELD EN MARIAVAANDEL

De Onze Lieve Vrouwe Basiliek is trots op haar kerkschatten. Een aantal hiervan mag gerekend worden tot de topcollectie van kerkelijke kunst in Limburg. Het behoud en onderhoud hiervan behoort tot goed rentmeesterschap, al is dit vaak een niet geringe opgave.

Het Barbarabeeld en het Mariavaandel verkeerden in dermate slechte staat, dat hier dringend iets aan moest gebeuren, zo bleek uit onderzoek van de Stichting Restauratie Atelier Limburg (SRAL) en van Doortje Lucassen Textielrestauratie.

De restauratie van het Barbarabeeld en het Mariavaandel is mede mogelijk geworden door een subsidie van de Provincie Limburg. Op grond van het Beleidsprogramma Monumenten 2020-2023 (Monumenten behouden, benutten en beleven) heeft de Provincie Limburg geconcludeerd dat het behoud van historische interieurs van kerken of waardevolle onderdelen hiervan past in de uitvoering van haar beleidsprogramma. Het kerkbestuur van de Onze Lieve Vrouwe Basiliek is de Provincie Limburg bijzonder erkentelijk voor het verstrekken van deze subsidie.

Het beeld van St. Barbara is een gepolychromeerd en verguld houten beeld van Sint Barbara. In haar rechterhand heeft zij een palmtak en in haar linkerhand draagt zij een ronde schijf met daarop een metalen pin dat bedoeld is voor de torenvormige reliekhouder uit de schatkamer. Het beeld dateert uit de 19e eeuw. De toestand van het beeld, vóór de restauratie, was slecht: een deel van de hand met de schijf zat los, de polychromie en onderliggende gessolaag beschadigd. Er waren vochtplekken op de hals en gezicht; verf- en verguldlagen lieten los.

Dankzij de restauratie is het beeld hersteld, de loszittende elementen zijn vastgemaakt, de gaten opgevuld en de verf- en verguldlagen weer aangebracht. Door de restauratie is het Barbarabeeld weer toonbaar. Er is daarbij een eenheid gecreëerd waardoor het beeld er weer mooi uitziet maar nog wel een doorleefd uiterlijk heeft.

Het Barbarabeeld komt, zoals vroeger, met de reliek in de vernieuwde schatkamer te staan.

(Barbarabeeld ná de restauratie)

Het Mariavaandel is van neo-barokke stijl uit de eerste helft van de 19e eeuw. Het vaandel kent een barokke gonfalone vorm met getrapte, viervoudig gelobde onderkant waarvan het midden worden gevormd door twee langere slippen. Centraal op het vaandel staat een ovalen medaillon in een gekroonde cartouchelijst waarin Maria staat afgebeeld.

Het vaandel verkeerde in slechte staat door verval, slijtage, vervorming, loslaten van applicaties, verkleuring en scheurtjes, De voeringstof aan de achterzijde was sterk vervallen en bevatte horizontale scheuren.

De conservering van het Mariavaandel heeft bestaan uit het schoonmaken, herstellen en vastmaken van wat los was, zowel aan de voorzijde als aan de achterzijde, met als resultaat een schitterend vaandel, dat met trots in de Mariakapel geplaatst wordt.

(Mariavaandel ná de restauratie)

 

Piet Walthaus
vicevoorzitter kerkbestuur
23-11-2022